Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ.

Τρία από τα αλληγορικά μυθιστορήματα του Καζαντζάκη, "ο Χριστός ξανασταυρώνεται", "ο Καπεταν Μιχάλης" και "ο τελευταίος πειρασμός", τον οδήγησαν να κινδυνεύει να αφοριστεί  από την Εκκλησία. Φανατικοί χριστιανοί σπεύδουν σε βίαιες διαμαρτυρίες κατά την έκδοση των βιβλίων του και το Βατικανό, αναγράφει τον Τελευταίο Πειρασμό , ένα βιβλίο στο όποιο ο Ιησούς δίνει μάχη μεταξύ της θνητής και της θεϊκής του φύσης, στο Index Librium Prohibit rum, δηλαδή το καταδικάζει ως βλάσφημο και η ποινή θανάτου του είναι η πυρά. Ο Καζαντζάκης βεβαία απάντα ,  με ψυχραιμία και με κάποια ανωτερότητα . Τα πράγματα σε σχέση με το Βατικανό ρυθμίζονται καθώς ο οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας τοποθετείται στην άποψη ότι ο κρητικός Καζαντζάκης πρέπει να κριθεί  στον τόπο του.

 Έτσι ο Καζαντζάκης γλυτώνει τον αφορισμό  αλλά  καταράστηκε από την ιεραρχία της ελληνικής εκκλησιάς. Αργότερα, ο Μάρτιν Σκορτσεζε αποφασίζει να κάνει ταινία τον τελευταίο Πειρασμό, όμως η απόφαση αυτή γέννησε νέες αντιδράσεις. Μετά  την επεξεργασία του σεναρίου η ταινία προβάλλεται εξακολουθώντας να θεωρείται αντιχριστιανική. Η πρώτη αντίδραση κατά της απαγόρευσης  της ταινίας ήταν της Μελίνας Μερκούρη η οποία πολύ σωστά διατύπωσε ότι κανείς δεν υποχρεώνεται να δει την ταινία. Οι πωλησεις των εισιτήριων ξεπέρασαν τις εκατό χιλιάδες, στο τέλος όμως απαγορεύτηκε. Ευτυχώς όμως υπάρχουν και εκείνες οι φωνές που βλέπουν τα πράγματα πιο ανοιχτόμυαλα. 

Ο Καζαντζάκης όμως, περά από τις κατηγορίες που τον περιέβαλλαν , ήταν ένας πιστός άνθρωπος και παρόλο που έψαχνε και αμφισβητούσε τη θρησκεία και το θεό , έτρεφε σεβασμό για αυτά. Όπως λέει και ο συγγραφέας του Χαμένου Νόμπελ, Κ. Αρκουδέας, ποιος είναι πραγματικά αθεος; Αυτός που αναζητά την ύπαρξη του θεού, για να ανακαλύψει ότι ζει μέσα μας και προσπαθεί να τον απελευθερώσει;

Επιμέλεια κειμένου: Μπάλλα Ξανθίππη

Διαγωνισμός φιλαναγνωσίας

Το μήνα Μάρτη τα "Ανεμοσκορπίσματα" θα υλοποιήσουν την πρόταση του Δ. Ρεκλείτη και του Θ. Πανούση γαι την κλήρωση  του βιβλίου "'Οφις και Κρίνο" του Ν. Καζαντζάκη που ο ίδιος ο Δημήτρης το πρόσφερε! Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να απαντήσουν σωστά στο ερωτηματολόγιο που συνέταξαν ο Δημήτρης και ο Θανάσης και στη συνέχεια θα πλάβουν μέρος στην κλήρωση για την ανάδειξη του νικητή.

Ο Όφις και Κρίνο είναι το πρώτο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη, για το οποίο ο ίδιος ο συγγραφέας έμελλε να έχει αλληλοσυγκρουόμενα αισθήματα. Εξεδόθη το 1906, υπό το φιλολογικό ψευδώνυμο “Κάρμα Νιρβαμή”. Στη νέα σχολιασμένη έκδοσή του (2002), που από το 2005 κυκλοφορεί με νέο συμπλήρωμα, ο αναγνώστης βρίσκει το αυθεντικό κείμενο της πρώτης έκδοσης και την αλήθεια ως προς την πηγή της έμπνευσής του. Την υπερ-ρομαντική αυτή νουβέλα με την απόκοσμη ατμόσφαιρα ενέπνευσε μια ... εγκόσμια μούσα, με σάρκα και οστά: η Kathleen Forde, η Ιρλανδέζα δασκάλα των αγγλικών τού Νίκου Καζαντζάκη στο Ηράκλειο, που υπήρξε και ο πρώτος του έρωτας. Πρόκειται για την «Ιρλαντέζα» στην οποίαν αφιέρωσε ολόκληρο κεφάλαιο στηνΑναφορά στον Γκρέκο.

Στο βιβλίο ένας ζωγράφος νεαρός, λάτρης της Ηδονής και του Ωραίου, απολαμβάνει ό,τι του προσφέρει η ζωή και, σταδιακά, τον κυριαρχεί η ιδέα του θανάτου. Αποφασίζοντας ότι ο θάνατος και η ζωή είναι συνδεδεμένοι με την Ομορφιά και τον Έρωτα, καλεί την ερωμένη του σε ένα δωμάτιο πλημμυρισμένο με φρέσκα λουλούδια, να περάσουν μαζί μια ερωτική νύχτα. Τελικά, το πρωί, από ασφυξία, τους βρίσκουν νεκρούς.

Καλή τύχη στους συμμετέχοντες!

Δημήτρης Ρεκλείτης

Θανάσης Πανούσης

ερωτηματολογιο για τον νικο καζαντζακη from eirinits

ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΝΟΜΠΕΛ

1.     

Μια συνηθισμένη Τετάρτη του Γενάρη,στις 18 του μηνός,  έμελλε να είναι τελικά διαφορετική. Ο συγγραφέας  Κώστας Αρκουδέας  επισκέφθηκε το σχολείο μας με σκοπό να συζητήσουμε για το λογοτέχνη Νίκο Καζαντζάκη, το βιβλίο του "το Χαμένο Νόμπελ" και τη συγγραφή άλλων λογοτεχνικών έργων  από τον ίδιο.              

           Το κοινό της εκδήλωσης αποτέλεσε η λογοτεχνική μας ομάδα, τα "Ανεμοσκορπίσματα" και οι μαθητές του Β’2.     Η συζήτηση ξεκίνησε με τους λόγους που ο Καζαντζάκης ξεκίνησε να διεκδικεί το Νόμπελ. Για το συγγραφέα το Νόμπελ ήταν μια ένεση αισιοδοξίας για την Ελλάδα και ένα δώρο για τη σύζυγο του, την Ελένη Σαμίου, που τον στήριξε ηθικά όλα αυτά τα χρόνια. Η ζωή του ήταν λιτή και στερημένη και το χρηματικό έπαθλο θα τους βοηθούσε να σταθούν στα πόδια τους αλλά και να πραγματοποιήσουν πολυπόθητα ταξίδια.

        Όμως, πολλοί ήταν οι πολέμιοι αυτής της προσπάθειας του. Το συντηρητικό καθεστώς τον κατηγορούσε για αθεΐα, για κομμουνιστικές δραστηριότητες και ότι ήταν διαφθορέας των νέων. Ο  συγγραφέας Κώστας Αρκουδέας μας εξήγησε ότι ο Καζαντζάκης δύσκολα κατανοούσε την έννοια της αγάπης και είχε στενές σχέσεις με τους συνανθρώπους του. Εργάστηκε δίπλα στον Ελευθέριο Βενιζέλο και στην Unesco αλλά πέθανε δυσαρεστημένος  και πικραμένος, γιατί δεν αναγνώριζαν το έργο του οι Έλληνες αντίθετα με ό, τι συνέβαινε στον υπόλοιπο κόσμο.

     Επίσης μας δήλωσε ότι το Νόμπελ που δόθηκε αργότερα στο Σεφέρη ήταν μια εκδήλωση συγγνώμης και ευγνωμοσύνης  προς τον Καζαντζάκη, επειδή άδικα δε του δόθηκε ποτέ το βραβείο.

      Τέλος, ο συγγραφέας μας παρακίνησε να κρατάμε ημερολόγιο και να αποτυπώνουμε σε αυτό τα όνειρά μας. Ο τρόπος γραφής μας είναι σαν το δακτυλικό μας αποτύπωμα που μας κάνει μοναδικούς και ξεχωριστούς. Όμως μας συμβούλεψε ότι η ενασχόληση   με τη γραφή θα μπορούσε να αποτελέσει μια δημιουργική ενασχόληση αλλά όχι το κύριο επάγγελμά μας, γιατί δεν είναι κερδοφόρα.

       Ο Καζαντζάκης αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για το Κώστα Αρκουδέα, καθώς τα βιβλία του "Ο Φτωχούλης του Θεού", "Ο Καπετάν Μιχάλης", και η "Αναφορά στο Γκρέκο" ήταν αγαπημένα εφηβικά του αναγνώσματα. Ο ίδιος έγραψε το "Χαμένο Νόμπελ" μετά από έρευνα 10 ετών και παρουσίασε την πορεία του συγγραφέα αλλά και όλης της πολιτικής και κοινωνικής ζωής της χώρας μας. Πραγματικά, έβαλε ένα λιθαράκι στο να γνωρίσουμε την πνευματική πορεία του μεγάλου συγγραφέα άλλα και δούμε τα παρασκήνια των πολιτικών εξελίξεων στη διάρκεια του 20ου αι. που -κυριολεκτικά- λίγο διαφέρουν ή καλύτερα αιτιολογούν τους χαλεπούς καιρούς της κρίσης.

Ηλιάννα Λώτση

Γεωργακοπούλου Κατερίνα

Πραχαλιά Μυρτώ

Παυλή Θεοδώρα

2017: Έτος Καζαντζάκη

          Έτος Καζαντζάκη ανακηρύχθηκε το 2017 μετά από αίτημα της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη, του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη, του Μουσείου Νίκου Καζαντζάκη και των Εκδόσεων Καζαντζάκη.
Το Υπουργείο Πολιτισμού κήρυξε το 2017,  «Έτος Καζαντζάκη» και έθεσε υπό την αιγίδα του όλες  τις εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο του αφιερωματικού αυτού έτους.
Οι εορτασμοί του έτους  Καζαντζάκη συμπίπτουν με την επέτειο των 60 χρόνων από το θάνατό του στις 26 Οκτωβρίου 1957 στο Φράιμπουργκ.

         Στη σχολική βιβλιοθήκη , διαθέτουμε δυο βιβλία για δανεισμό. Το "Χριστός ξανασταυρώνεται" και την "Αναφορά στο Γκρέκο".

       Το "Χριστός Ξανασταυρώνεται" όπως παρουσιάζεται στη γαλλική έκδοση: "Στη Λυκόβρυση, ένα χωριό τής Ανατολίας, ένα παμπάλαιο έθιμο απαιτεί από τους κατοίκους να αναβιώσουν το Πάθος τού Χριστού κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα. Η άφιξη μιας ομάδας Ελλήνων, κυνηγημένων από τους Τούρκους, μοιράζει τη Λυκόβρυση στα δύο: ενώ ο ιερέας και οι προύχοντες αποδιώχνουν τους απόκληρους, εκείνοι που υποδύονται τους Αποστόλους και τον Χριστό προσπαθούν να τους βοηθήσουν. Μια άγρια πάλη αρχίζει να εξελίσσεται ανάμεσα στους πρόσφυγες, που έχουν εξαγριωθεί από την μακρά λιμοκτονία, και τους κατοίκους τού χωριού. Μια ιστορία με πολύ σύγχρονους απόηχους. Αυτό το επικό μυθιστόρημα του μεγάλου Έλληνα συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη (1883-1957) επανατοποθετεί την ουσία τού ευαγγελικού μηνύματος στην καρδιά τής εποχής μας."

(Από τη γαλλική έκδοση Nikos Kazantzaki, "Le Christ Recrucifie", Plon, Paris 1988)

           Η "Αναφορά στο Γκρέκο" όπως παρουσιάζεται στη γαλλική έκδοση: «...Θα βρεις, λοιπόν, αναγνώστη, στις σελίδες ετούτες την κόκκινη γραμμή, καμωμένη από στάλες αίμα μου, που σημαδεύει την πορεία μου ανάμεσα στους ανθρώπους, στα πάθη και στις ιδέες. ... Τέσσερα στάθηκαν τ' αποφασιστικά σκαλοπάτια στο ανηφόρισμά μου, και το καθένα φέρνει ένα ιερό όνομα: Χριστός, Βούδας, Λένιν, Οδυσσέας. Αυτή την αιματερή πορεία μου, από τη μια από τις μεγάλες αυτές ψυχές στην άλλη, τώρα που ο ήλιος βασιλεύει, μάχουμαι στο Οδοιπορικό μου ετούτο να σημαδέψω..."
»Κάτι περισσότερο και καλύτερο από αυτοβιογραφία, η Αναφορά στον Γκρέκο είναι λοιπόν η ιστορία ενός εσωτερικού οδοιπορικού, κάτω από το σημάδι τού Γκρέκο, γιατί αυτός ο ζωγράφος, Κρητικής καταγωγής, μας άφησε πλάσματα που διατρέχονται από φλόγα, που δεν είναι άλλο παρά φλόγα. Είναι, επίσης, η διαθήκη τού Καζαντζάκη, το ύστατο έργο του, όπου εξηγεί τη γένεση των μεγάλων έργων του -μυθιστορημάτων, θεατρικών, και πάνω απ' όλα της "Οδύσειας"- και, με ακρίβεια, τη φιλοσοφική, ηθική ή θρησκευτική σημασία τους. Ακόμη, μας καθίσταται κατανοητός ο τρόπος με τον οποίον ο Καζαντζάκης χρησιμοποίησε κάποιες περιπέτειες των οποίων υπήρξε ο δράστης ή ο μάρτυρας, όπως επίσης και κάποια διαβάσματά του. Όλα ετούτα δίδουν το μέτρο αυτού τού σπουδαίου έργου, που είναι ταυτόχρονα λογοτεχνικό ντοκουμέντο και πνευματική εξομολόγηση ενός από τους μεγαλύτερους συγγραφείς που γέννησε ποτέ η Ελλάδα.»

(Από τη γαλλική έκδοση Nikos Kazantzaki, "Lettre Au Greco", Bilan d'une Vie, Plon, Paris 1961.)

Καλές αναγνώσεις!